Twoja wiadomość została wysłana pomyślnie
Epilepsja, czyli padaczka, jest przewlekłą chorobą neurologiczną związaną ze skłonnością mózgu do występowania napadów padaczkowych. Napad jest skutkiem przejściowych, nieprawidłowych wyładowań komórek nerwowych. Może wyglądać bardzo różnie. Nie zawsze wiąże się z upadkiem i drgawkami całego ciała. U części osób objawy są dyskretne, krótkotrwałe i przez długi czas mogą być mylone z roztargnieniem, omdleniem, zaburzeniami snu czy reakcją na stres. Sama obecność pojedynczego epizodu nie zawsze oznacza padaczkę, dlatego znaczenie ma dokładny wywiad oraz ocena okoliczności, w których zdarzenie wystąpiło.
Najbardziej znany jest napad z utratą przytomności, usztywnieniem ciała i następującymi po nim rytmicznymi drgawkami kończyn. Po takim zdarzeniu chory może być senny, splątany, mieć ból głowy i nie pamiętać przebiegu napadu. To jednak tylko jeden z możliwych obrazów. Napad może polegać na krótkim zatrzymaniu kontaktu, nieruchomym spojrzeniu, powtarzalnych ruchach ust lub dłoni, nagłym upuszczeniu przedmiotu, krótkim szarpnięciu mięśni albo nietypowym wrażeniu smakowym, zapachowym czy wzrokowym. Czasami chory zachowuje częściową świadomość, ale nie potrafi prawidłowo odpowiadać lub później nie pamięta zdarzenia.
Nie. Drgawki mogą pojawić się w wielu sytuacjach, między innymi przy wysokiej gorączce u dzieci, zaburzeniach elektrolitowych, bardzo niskim stężeniu glukozy, zatruciach, odstawieniu alkoholu czy ostrych chorobach mózgu. Zdarzają się również omdlenia z krótkimi ruchami kończyn, które dla obserwatora mogą wyglądać jak napad. Dlatego lekarz stara się ustalić, co działo się bezpośrednio przed epizodem, jak wyglądał sam napad i jak pacjent zachowywał się po nim. Bardzo cenna bywa relacja świadka, a jeśli zdarzenie udało się bezpiecznie nagrać telefonem, zapis może pomóc neurologowi w ocenie.
Pierwszy w życiu napad z utratą przytomności powinien być oceniony przez lekarza. Wezwania pogotowia wymaga zwłaszcza sytuacja, gdy drgawki trwają ponad pięć minut, napady powtarzają się bez odzyskania świadomości, doszło do urazu, pacjent ma problemy z oddychaniem albo zdarzenie wystąpiło u kobiety w ciąży. Pilnej oceny wymaga również napad po urazie głowy, w przebiegu ciężkiej infekcji lub u osoby z nagłymi objawami neurologicznymi, takimi jak zaburzenia mowy czy osłabienie jednej strony ciała.
Podstawą jest rozmowa z pacjentem i świadkiem zdarzenia. Neurolog pyta o czas trwania, utratę świadomości, ruchy ciała, możliwe czynniki wyzwalające oraz samopoczucie po napadzie. Ważne jest badanie neurologiczne i ocena chorób współistniejących. Jednym z najczęściej wykonywanych badań jest EEG, które rejestruje czynność elektryczną mózgu. Prawidłowy zapis EEG nie wyklucza padaczki, podobnie jak pojedyncza nieprawidłowość nie zawsze przesądza o rozpoznaniu. W wielu przypadkach wykonuje się również rezonans magnetyczny mózgu, a w zależności od sytuacji badania laboratoryjne.
Leki przeciwpadaczkowe mają zmniejszać ryzyko kolejnych napadów. Ich wybór zależy od typu padaczki, wieku pacjenta, innych chorób, przyjmowanych leków oraz planów dotyczących ciąży. Ważne jest regularne przyjmowanie zaleconych dawek. Samodzielne odstawienie leczenia może doprowadzić do nawrotu napadów. U części chorych znaczenie ma także higiena snu, ograniczenie alkoholu i unikanie indywidualnych czynników wyzwalających. Gdy leczenie farmakologiczne nie zapewnia kontroli choroby, neurolog może rozważyć dalszą diagnostykę i inne metody terapii.
Najważniejsze jest zabezpieczenie chorego przed urazem. Należy usunąć z otoczenia twarde i ostre przedmioty, podłożyć coś miękkiego pod głowę i mierzyć czas napadu. Nie wolno wkładać niczego do ust ani siłą powstrzymywać drgawek. Po ustaniu drgawek, jeśli chory oddycha, warto ułożyć go na boku i pozostać przy nim do odzyskania pełnego kontaktu. Właściwa pierwsza pomoc jest prosta, ale może zapobiec dodatkowym urazom i niepotrzebnym działaniom, które bywają bardziej niebezpieczne niż sam napad.
Niektórzy pacjenci opisują krótkie, powtarzalne doznania pojawiające się tuż przed napadem. Może to być nietypowy zapach, nagłe uczucie lęku, wrażenie znajomości sytuacji, mrowienie fragmentu ciała albo zaburzenie widzenia. Taki objaw może być już częścią napadu ogniskowego, a nie jedynie ostrzeżeniem. Jeśli epizody powtarzają się w podobny sposób, warto je dokładnie opisać neurologowi. Powtarzalność i stereotypowy przebieg są dla lekarza ważną wskazówką diagnostyczną.
U części osób niedobór snu zwiększa podatność na napady. Podobnie może działać nadużywanie alkoholu, a szczególnie okres po jego odstawieniu. Pacjent z rozpoznaną padaczką powinien zwrócić uwagę na regularny rytm dnia i przyjmowanie leków o stałych porach. Pominięcie kilku dawek może mieć większe znaczenie, niż się wydaje. Nie oznacza to, że każdy napad ma prosty czynnik wyzwalający, ale dobra higiena snu i konsekwencja w leczeniu pomagają ograniczyć część ryzyka, na które chory ma realny wpływ.
Po napadzie warto omówić z lekarzem prowadzenie pojazdów, pracę na wysokości, obsługę maszyn, pływanie i inne sytuacje, w których nagła utrata świadomości mogłaby stworzyć zagrożenie. Zakres ograniczeń zależy od rodzaju napadów i skuteczności leczenia. Nie chodzi o rezygnację z aktywności, lecz o takie jej zaplanowanie, aby zmniejszyć ryzyko urazu. Wiele osób po ustabilizowaniu choroby wraca do normalnego rytmu pracy, nauki i życia rodzinnego.
Pacjent podczas napadu może nie mieć świadomości tego, co się z nim dzieje, dlatego sam nie zawsze potrafi później odtworzyć przebieg zdarzenia. Świadek może powiedzieć, czy napad rozpoczął się od skrętu głowy, szarpnięcia jednej kończyny, nagłego zatrzymania kontaktu, czy od razu doszło do utraty przytomności. Ważny jest także czas trwania i zachowanie po napadzie. Takie szczegóły pomagają neurologowi określić rodzaj napadu i zaplanować właściwe badania.
Tak. W języku medycznym oba określenia odnoszą się do tej samej choroby.
Nie zawsze. Rozpoznanie zależy od okoliczności napadu, ryzyka nawrotu i wyników diagnostyki.
Nie. EEG jest ważnym badaniem, ale prawidłowy zapis pomiędzy napadami nie wyklucza choroby.
Wiele osób prowadzi aktywne życie zawodowe. Ograniczenia zależą od rodzaju napadów, ich kontroli oraz charakteru wykonywanej pracy.
Nasi lekarze odpowiedzą na Twoje pytania.
E-Zwolnienie za 89,99 złUmów wizytę już dziś i szybko uzyskaj e-zwolnienie!
Sprawdź ostatnie wpisy o zdrowiu i medycynie na naszym mikro blogu
Po skończonej konsultacji otrzymasz potwierdzenie wystawienia zwolnienia lekarskiego. Wybierz naszą poradnie i ciesz się spokojem oraz satysfakcją.