Kortyzol reguluje procesy metaboliczne i odpowiedzi immunologiczne, przez co jest uznawany za jeden z najistotniejszych hormonów w organizmie. Poziom kortyzolu zmienia się w ciągu dnia - najwyższą wartość osiąga rano, najniższą zaś wieczorem, co działa zgodnie z rytmem dobowym. Zaburzenia w produkcji tego hormonu prowadzą do jego nadmiaru lub niedoboru, a to wiąże się z występowaniem różnych schorzeń, takich jak choroba Addisona lub zespół Cushinga.
Kortyzol jest naturalnym steroidowym hormonem, który wytwarzany jest przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy. Jego główną funkcją jest zwiększanie stężenia glukozy we krwi, aby pobudzić organizm. Jego głównym zadaniem jest więc dostarczanie nam odpowiednich ilości energii w momentach, kiedy jesteśmy narażeni na fizyczny lub emocjonalny stres. Aby powstał kortyzol, potrzebny jest tak zwany hormon ACTH, czyli hormon adrenokortykotropowy.
Jest on wytwarzany przez przysadkę mózgową, a jego wydzielanie związane jest z oddziaływaniem hormonu CRH, czyli hormonu kortykoliberynowwgo, który produkuje podwzgórze.
Hormon stresu, jakim jest kortyzol, najczęściej kojarzony jest właśnie z reakcją na bodźce stresowe, przez co przez wiele osób jest niewystarczająco doceniony, choć pełni w organizmie bardzo ważną rolę - utrzymuję równowagę. Jeśli poziom stężenia kortyzolu jest prawidłowy, to możemy budzić się i zasypiać bez większych problemów. Kortyzol pełni także obronną funkcję w naszym organizmie, gdyż nie tylko jest pomocny w radzeniu sobie ze stresem, ale również odpowiada za reakcję immunologiczną ze strony organizmu i za łagodzenie stanów zapalnych.
Inne zadania kortyzolu to między innymi:
* regulowanie siły tanek łącznych i ilości sodu we krwi;
* Uwalnianie glukozy oraz kwasów tłuszczowych z wątroby;
* Uwalnianie wapnia z kości;
* Wpływanie na rozpad trójglicerydów.
Poziom kortyzolu we krwi może drastycznie wzrosnąć na skutek stanu zapalnego wywołanego chorobą lub przewlekłego stresu. Wtedy hormon nie tylko przestaje pełnić swoją funkcję, ale także działa w sposoby niebezpieczne dla organizmu, wypływajàce negatywnie na nasze zdrowie.
Wiedza o tym, jak obniżyć kortyzol we krwi jest bardzo istotna dla nas i naszego zdrowia. Jeśli kortyzol jest wydzielany w nadmiernych ilościach, to przyczynia się do negatywnego wpływu na nasz organizm, a to może sprzyjać rozwojowi różnych chorób cywilizacyjnych. Wzrost hormonu stresu często wiąże się ze stresem, z którym jako społeczeństwo radzimy sobie coraz gorzej.
Istnieją na szczęście skuteczne sposoby na obniżenie poziomu stresu, które jednocześnie zmniejszają ilości wydzielanego kortyzolu.
Zdrowy sen to bardzo efektywny sposób walki ze stresem. To właśnie w trakcie snu organizm lokuje energię w konkretnych celach, np. w usuwaniu toksyn, walce z infekcjami czy w produkcji hormonów.
W trakcie snu organizm wytwarza jeden z najważniejszych oksydantów - melatoninę. Melatonina działa przeciwzapalnie. Z tych względów warto zadać o regularny sen, który zadba o dostarczanie nam odpowiedniej ilości energii na cały dzień.
Poziom kortyzolu powiązany jest również z nadmiernym wysiłkiem fizycznym. A y zrelaksować nasz umysł i wyciszyć ciało, warto postawić na spokojne formy aktywności fizycznej. Do takich możemy zaliczyć np. basen, jogę lub codzienne spacery. Jeśli regularnie, lecz umiarkowanie podejmujemy się wysiłkowi fizycznemu to wpływamy na wytwarzanie w naszym organizmie endorfin - hormonów szczęścia, które bardzo pomagają w walce ze stresem.
Spacery na świeżym powietrzu, zwłaszcza w świetle słonecznym bardzo pozytywnie wpływają na nasz organizm - obniżają poziom kortyzolu, ale również wspomagają produkcję witaminy D. Takie spacery mogą wpływać na produkcję melatoniny, która jest podstawym składnikiem w walce z bezsennością.
Niejednokrotnie badania wskazały na to, że ludzie spotykający się z przyjaciółmi radzą sobie lepiej w sytuacjach stresowych.
Dzieje się tak przede wszystkim dzięki wsparciu, jakie daje otoczenie. Dzięki bliskim możemy odciągnąć myśli od problemów, pozwalając naszej głowie się wyciszyć - wtedy ciało również jest bardziej spokojne.
Ponadto, świadomość obecności drugiej osoby wpływa bardzo pozytywnie na naszą pewność siebie, a to przekłada się na lepsze radzenie sobie z trudnymi wyzwaniami.
W walce ze stresem mogą okazać się pomocne także zioła, które służą poprawie funkcjonowania naszego organizmu. Ważne jest dostarczanie odpowiedniej ilości antyoksydantów, które oczyszczają organizm z toksyn i wolnych rodników.
Do ziół, które pozytywnie wpływają na regulacje kortyzolu możemy zaliczyć:korzeń lukrecji, różeniec górski, żeńszeń, czy ashwagandhę. Pozytywnie działa także olejek CBD, który wycisza nasz organizm.
Za sprawą prostych technik medytacji możemy wpłynąć na ilości kortyzolu, jakie wytwarza nasz organizm.
Dzięki medytacji obniżymy ciśnienie krwi, uspokoimy oddech oraz zmienimy częstotliwość fal mózgowych, a to ułatwia nam osiągnąć stan głębokiego relaksu.
Istotnym czynnikiem wpływającym na obniżenie kortyzolu jest również dieta.
Dzięki dostarczaniu potrzebnych składników wpływamy bardzo pozytywnie na nasz organizm, który przestaje magazynować tłuszcz. Zdrowa i zbilansowana dieta wpływa korzystnie na nastrój i sen, a to z kolei przyczynia się do redukcji stresu.
W diecie mającej na celu obniżenie kortyzolu powinny znaleźć się następujące produkty:
* zielona herbata;
* gorzka czekolada i kakao;
* oliwa z oliwek;
* zdrowe oleje, takie jak olej lniany, olej z czarnuszki;
* orzechy włoskie i migdały;
* zdrowe węglowodany, takie jak komosa ryżowa.
* produkty z fosfatydyloseryną, takie jak śledzie atlantyckie, węgorze, biała fasola, jęczmień pełnoziarnisty, wątróbka drobiowa, tuńczyk.
Warto również pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Osobom dorosłym zaleca się wypijanie minimum 2 litrów wody dziennie.
Do leków obniżających poziom kortyzolu możemy zaliczyć np. Yango. Jest to suplement diety w postaci kapsułek. Zawiera on magnez, ekstrakt z kwiatów passiflory, z korzenia ashwagandhy, L-teaninę i witaminę B6. Należy pamiętać, że produkt przeznaczony jest wyłącznie dla osób dorosłych.
Do najważniejszych składników, które powinny zawierać suplementy diety obniżające poziom kortyzolu należą m.in.:
-
kwasy omega-3
-
ashwagandha
-
rumianek
-
melisa
-
żeń-szeń