Twoja wiadomość została wysłana pomyślnie
Zakrzepica to potoczne określenie sytuacji, w której w naczyniu żylnym powstaje skrzeplina utrudniająca prawidłowy przepływ krwi. Największe znaczenie kliniczne ma zakrzepica żył głębokich, najczęściej rozwijająca się w kończynie dolnej. Jej groźnym powikłaniem może być zatorowość płucna, gdy fragment skrzepliny przemieści się do naczyń płucnych.
Osobnym problemem jest zakrzepica żył powierzchownych, nazywana również powierzchownym zakrzepowym zapaleniem żył. Dotyczy żył położonych bliżej skóry i często przebiega łagodniej, ale w określonych sytuacjach również wymaga pilnej oceny, ponieważ proces zakrzepowy może rozszerzać się w kierunku układu żył głębokich.
Objawów zakrzepicy nie da się wiarygodnie potwierdzić wyłącznie na podstawie wyglądu nogi. Podobne dolegliwości mogą wystąpić w urazach, infekcjach, niewydolności żylnej i innych chorobach.
Najczęściej opisywane objawy zakrzepicy żył głębokich to jednostronny obrzęk nogi, ból lub tkliwość, uczucie napięcia w łydce albo udzie, miejscowe ocieplenie skóry oraz zmiana jej koloru. Skóra może być zaczerwieniona, sina lub ciemniejsza niż po przeciwnej stronie.
Nie ma jednak jednego charakterystycznego wyglądu nogi, który pozwalałby rozpoznać zakrzepicę bez badania. U części chorych objawy są bardzo dyskretne, a czasem zakrzepica przebiega niemal bezobjawowo. Również brak dużego obrzęku nie wyklucza obecności skrzepliny.
Jeżeli jedna noga nagle staje się wyraźnie bardziej obrzęknięta, bolesna lub cieplejsza, szczególnie po unieruchomieniu, operacji, długiej podróży albo u osoby z innymi czynnikami ryzyka, wymaga to pilnej konsultacji.
Zakrzepica żył powierzchownych zwykle daje bardziej miejscowe objawy. Wzdłuż przebiegu żyły może pojawić się bolesne zaczerwienienie, obrzęk, ocieplenie skóry oraz twarde zgrubienie przypominające sznurek pod skórą. Często dotyczy osób z żylakami.
Zmiany powierzchowne są zwykle łatwiejsze do zauważenia niż zakrzepica żył głębokich. Nie oznacza to jednak, że można samodzielnie określić zasięg skrzepliny. Jeżeli ból i zaczerwienienie szybko się rozszerzają, obrzęk obejmuje większą część kończyny albo zmiana znajduje się wysoko na udzie, lekarz może zdecydować o wykonaniu badania USG.
Zakrzepica żył powierzchownych nie powinna być automatycznie utożsamiana z klasyczną zakrzepicą żył głębokich, ale oba problemy mogą się ze sobą łączyć.
Podejrzenie zakrzepicy żył głębokich wymaga szybkiej oceny medycznej. Szczególnie niepokojący jest nagły jednostronny obrzęk kończyny z bólem, ociepleniem lub zmianą koloru skóry.
Jeżeli do objawów ze strony nogi dołącza nagła duszność, ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu, krwioplucie, bardzo szybkie bicie serca, silne osłabienie albo utrata przytomności, może to wskazywać na zatorowość płucną. Taka sytuacja wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
Nie należy próbować rozmasowywać bolesnej, obrzękniętej kończyny ani czekać kilku dni na samoistne ustąpienie objawów, jeżeli istnieje realne podejrzenie zakrzepicy.
Ryzyko zwiększa się przy długotrwałym unieruchomieniu, po operacjach, pobycie w szpitalu, złamaniach i urazach kończyn. Znaczenie mają także wcześniejsze epizody zakrzepicy, niektóre choroby nowotworowe, otyłość, palenie tytoniu i wrodzone lub nabyte zaburzenia krzepnięcia.
Ryzyko może wzrastać w ciąży i połogu oraz podczas stosowania niektórych preparatów hormonalnych zawierających estrogen. Długie podróże również mogą być czynnikiem sprzyjającym, szczególnie gdy łączą się z innymi obciążeniami.
Zakrzepica może jednak wystąpić także u osoby, u której nie uda się wskazać jednej oczywistej przyczyny.
Sam wywiad i badanie nogi pozwalają ocenić prawdopodobieństwo zakrzepicy, ale zwykle nie wystarczają do jej pewnego potwierdzenia. W diagnostyce wykorzystuje się przede wszystkim ultrasonografię żył z oceną przepływu i ucisku naczynia.
W zależności od sytuacji klinicznej lekarz może zlecić oznaczenie D dimerów. Wynik tego badania trzeba interpretować razem z oceną ryzyka. Podwyższone D dimery nie są swoiste dla zakrzepicy i mogą występować również w wielu innych stanach.
Jeżeli podejrzenie jest istotne, nie należy zastępować diagnostyki domowymi próbami, mierzeniem obwodu łydki czy porównywaniem zdjęć w internecie.
Tak. Choć obrzęk jednej nogi jest częstym objawem, jego brak nie wyklucza zakrzepicy. U części pacjentów głównym sygnałem jest ból łydki lub uda, uczucie rozpierania albo tkliwość.
Z tego powodu ważny jest cały kontekst. Ból pojawiający się po długim unieruchomieniu u osoby z wcześniejszą zakrzepicą ma inne znaczenie niż podobny ból po intensywnym treningu.
Każdy nietypowy, jednostronny i utrzymujący się objaw u osoby obciążonej czynnikami ryzyka powinien być oceniony przez lekarza.
Profilaktyka zależy od sytuacji. W codziennym życiu znaczenie ma regularny ruch, unikanie wielogodzinnego siedzenia bez przerw, odpowiednie nawodnienie i zaprzestanie palenia. Podczas długiej podróży warto regularnie poruszać nogami i w miarę możliwości wstawać.
Po niektórych operacjach lub w okresie unieruchomienia lekarz może zalecić farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową. Nie należy jednak stosować leków przeciwkrzepliwych samodzielnie, ponieważ wiążą się one również z ryzykiem krwawienia.
Osoba, która przebyła zakrzepicę, powinna omówić z lekarzem ryzyko nawrotu, szczególnie przed zabiegiem, długą podróżą, ciążą lub rozpoczęciem terapii hormonalnej.
Ból łydki po długiej podróży nie zawsze oznacza zakrzepicę. Może wynikać z przeciążenia mięśni, długiej pozycji siedzącej lub niewygodnego ułożenia nogi. Inaczej należy jednak traktować ból, któremu towarzyszy jednostronny obrzęk, wyraźne ocieplenie skóry albo zmiana jej koloru.
Znaczenie ma także długość unieruchomienia i obecność dodatkowych czynników ryzyka. Osoba po niedawnej operacji, z chorobą nowotworową lub wcześniejszą zakrzepicą wymaga większej czujności niż zdrowa osoba bez obciążeń.
Jeżeli dolegliwości pojawiły się nagle i nie mają oczywistej przyczyny, warto skonsultować je bez zwlekania zamiast czekać, czy ustąpią po kilku dniach.
Nie. Obrzęk jest częsty, ale zakrzepica może dawać głównie ból albo przebiegać z niewielkimi objawami.
Może to być zakrzepica żył powierzchownych, ale podobne zmiany mogą mieć inne przyczyny. Warto skonsultować je z lekarzem.
Duszność może być objawem zatorowości płucnej, czyli poważnego powikłania zakrzepicy. Nagła duszność lub ból w klatce piersiowej wymagają natychmiastowej pomocy.
Nie. Wygląd kończyny może wzbudzić podejrzenie, ale rozpoznanie wymaga oceny medycznej i często badania USG.
Nasi lekarze odpowiedzą na Twoje pytania.
E-Zwolnienie za 89,99 złUmów wizytę już dziś i szybko uzyskaj e-zwolnienie!
Sprawdź ostatnie wpisy o zdrowiu i medycynie na naszym mikro blogu
Po skończonej konsultacji otrzymasz potwierdzenie wystawienia zwolnienia lekarskiego. Wybierz naszą poradnie i ciesz się spokojem oraz satysfakcją.