Twoja wiadomość została wysłana pomyślnie
Bezdech senny to zaburzenie, w którym podczas snu dochodzi do powtarzających się przerw lub wyraźnych ograniczeń oddychania. Najczęstszą postacią jest obturacyjny bezdech senny, związany z okresowym zapadaniem się górnych dróg oddechowych.
Każdy taki epizod może prowadzić do spadku natlenowania i krótkiego wybudzenia, którego osoba śpiąca często nie pamięta. Jeśli sytuacja powtarza się wielokrotnie w ciągu nocy, sen staje się pofragmentowany i mniej regenerujący.
Bezdech senny nie jest więc wyłącznie problemem głośnego chrapania. Może wpływać na samopoczucie w dzień, koncentrację, układ sercowo naczyniowy i bezpieczeństwo, zwłaszcza podczas prowadzenia pojazdów.
Najbardziej charakterystyczne są głośne chrapanie, obserwowane przez bliskich przerwy w oddychaniu oraz gwałtowne nabieranie powietrza po epizodzie bezdechu. Osoba może budzić się z uczuciem duszenia albo mieć bardzo niespokojny sen.
Częste są również wybudzenia, nocne oddawanie moczu, suchość w ustach po przebudzeniu i uczucie, że mimo wielu godzin w łóżku sen nie był wypoczynkowy.
Sam chrapanie nie oznacza jeszcze bezdechu. Wiele osób chrapie bez istotnych zaburzeń oddychania, ale regularne głośne chrapanie połączone z przerwami oddechowymi powinno skłonić do diagnostyki.
Najbardziej znana jest nadmierna senność dzienna. Pacjent może przysypiać podczas czytania, oglądania telewizji, zebrania albo jazdy jako pasażer. Przy cięższych zaburzeniach senność może pojawiać się podczas wykonywania czynności wymagających stałej uwagi.
Częste są także poranne bóle głowy, przewlekłe zmęczenie, drażliwość, problemy z pamięcią i koncentracją oraz spadek wydajności w pracy.
U części osób dominującym objawem nie jest typowe zasypianie, lecz poczucie przewlekłego wyczerpania lub problemy ze snem. Dlatego obraz choroby może być różny.
Ryzyko zwiększa między innymi otyłość, większy obwód szyi, budowa górnych dróg oddechowych sprzyjająca ich zwężeniu, wiek oraz niektóre choroby. Alkohol i leki o działaniu uspokajającym mogą nasilać zapadanie się dróg oddechowych podczas snu.
Bezdech może wystąpić również u osoby szczupłej. Wtedy większe znaczenie mogą mieć cechy anatomiczne, na przykład budowa żuchwy, gardła lub nosa.
Jeżeli ktoś regularnie chrapie, bliscy obserwują zatrzymania oddechu, a rano pojawia się niewyspanie i senność, warto omówić to z lekarzem niezależnie od masy ciała.
Powtarzające się spadki natlenowania i wybudzenia są dla organizmu obciążeniem. Nieleczony obturacyjny bezdech senny jest związany między innymi z nadciśnieniem i większym ryzykiem niektórych problemów sercowo naczyniowych.
Bardzo praktycznym zagrożeniem jest nadmierna senność. Osoba może mieć wolniejszy czas reakcji i zasnąć podczas prowadzenia samochodu lub obsługi urządzeń.
Nie każda osoba z bezdechem ma takie same powikłania, a ich ryzyko zależy od nasilenia zaburzeń, wieku i chorób współistniejących.
Podstawą jest badanie snu. W zależności od sytuacji może być wykonane w pracowni snu albo w warunkach domowych przy użyciu odpowiedniego urządzenia. Badanie rejestruje parametry pozwalające ocenić oddychanie i jego zaburzenia w czasie snu.
W pełnej polisomnografii można rejestrować między innymi przepływ powietrza, wysiłek oddechowy, poziom tlenu, pracę serca, fazy snu i ruchy ciała. U wybranych pacjentów wystarcza prostsze badanie domowe.
Lekarz bierze pod uwagę nie tylko liczbę epizodów, ale również objawy i stan zdrowia pacjenta.
Leczenie zależy od rodzaju i nasilenia zaburzenia. U wielu pacjentów podstawową metodą jest dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, najczęściej terapia CPAP. Urządzenie podczas snu podaje powietrze pod odpowiednim ciśnieniem, dzięki czemu drogi oddechowe pozostają otwarte.
U wybranych osób pomocne są aparaty wewnątrzustne, leczenie pozycyjne, redukcja masy ciała lub zabieg laryngologiczny. Decyzja zależy od przyczyny i anatomii dróg oddechowych.
Ograniczenie alkoholu wieczorem, zaprzestanie palenia i poprawa higieny snu mogą wspierać leczenie, ale przy istotnym bezdechu nie zastępują prawidłowo dobranej terapii.
Badanie warto rozważyć, gdy partner obserwuje regularne przerwy w oddychaniu, gdy chrapaniu towarzyszy duszenie lub gwałtowne łapanie powietrza, a także przy nasilonej senności dziennej.
Wskazaniem do rozmowy z lekarzem może być również trudne do kontrolowania nadciśnienie, szczególnie jeśli jednocześnie występują objawy nocne.
Jeżeli senność powoduje przysypianie za kierownicą lub w innych sytuacjach niebezpiecznych, problem wymaga szybkiej oceny. Do czasu wyjaśnienia przyczyny nie należy prowadzić pojazdu, gdy istnieje ryzyko zaśnięcia.
Tak. Powtarzające się epizody niedotlenienia i wybudzenia pobudzają układ współczulny i mogą sprzyjać wzrostowi ciśnienia tętniczego. Związek jest szczególnie istotny u osób z umiarkowanym lub ciężkim obturacyjnym bezdechem sennym.
U pacjenta z nadciśnieniem trudnym do kontrolowania, zwłaszcza przy jednoczesnym chrapaniu i senności, lekarz może rozważyć diagnostykę zaburzeń oddychania podczas snu.
Leczenie bezdechu jest elementem kompleksowego postępowania i nie oznacza, że można samodzielnie odstawić leki na nadciśnienie.
Tak. Choć częściej kojarzy się z mężczyznami, obturacyjny bezdech senny dotyczy również kobiet. Objawy mogą być mniej stereotypowe. Zamiast wyraźnej senności częściej zgłaszane bywają zmęczenie, bezsenność, poranne bóle głowy lub pogorszenie samopoczucia.
Ryzyko u kobiet zwiększa się między innymi po menopauzie. Z tego powodu brak typowego obrazu głośno chrapiącego mężczyzny nie powinien automatycznie wykluczać bezdechu.
U części pacjentów tak. Domowe badanie oddychania podczas snu może być wystarczające, jeśli podejrzenie obturacyjnego bezdechu jest duże i nie występują czynniki wymagające pełnej polisomnografii.
Nie każdy pacjent nadaje się jednak do takiej diagnostyki. Jeżeli wynik jest niejednoznaczny, objawy nie pasują do wyniku albo podejrzewa się inne zaburzenia snu, lekarz może zalecić badanie w pracowni snu.
Wybór metody zależy więc od konkretnej sytuacji, a nie tylko od wygody wykonania testu w domu.
Nie. Chrapanie jest częste również u osób bez bezdechu. Niepokojące są zwłaszcza przerwy w oddychaniu, duszenie i senność w dzień.
Tak. Otyłość zwiększa ryzyko, ale nie jest warunkiem koniecznym.
Urządzenia konsumenckie mogą zwrócić uwagę na nieprawidłowości, ale nie zastępują badania snu i oceny lekarskiej.
Jeżeli jest zalecony jako leczenie, największą skuteczność daje regularne stosowanie podczas snu zgodnie z zaleceniami.
Nasi lekarze odpowiedzą na Twoje pytania.
E-Zwolnienie za 89,99 złUmów wizytę już dziś i szybko uzyskaj e-zwolnienie!
Sprawdź ostatnie wpisy o zdrowiu i medycynie na naszym mikro blogu
Po skończonej konsultacji otrzymasz potwierdzenie wystawienia zwolnienia lekarskiego. Wybierz naszą poradnie i ciesz się spokojem oraz satysfakcją.