Twoja wiadomość została wysłana pomyślnie
Onycholiza to stan, w którym płytka paznokcia oddziela się od łożyska, czyli skóry znajdującej się bezpośrednio pod paznokciem. Najczęściej zaczyna się od wolnego brzegu paznokcia, a następnie może stopniowo przesuwać się głębiej. Odwarstwiona część paznokcia zwykle zmienia kolor na biały, żółtawy, szarawy albo lekko brunatny, ponieważ między płytką a łożyskiem pojawia się przestrzeń z powietrzem, zanieczyszczeniami lub drobnoustrojami. Onycholiza nie jest wyłącznie problemem kosmetycznym. Może być skutkiem urazu, infekcji, choroby skóry, nieprawidłowej pielęgnacji, działania substancji chemicznych, a czasem także objawem choroby ogólnoustrojowej. Dlatego odklejającego się paznokcia nie powinno się automatycznie traktować jako efektu stylizacji albo drobnej niedoskonałości.
Paznokieć objęty onycholizą wygląda tak, jakby jego część przestała przylegać do palca. Granica między zdrową, różową częścią paznokcia a częścią odklejoną może być wyraźna i nieregularna. Początkowo zmiana może być niewielka, na przykład widoczna tylko na końcu jednego paznokcia. Z czasem odwarstwienie może obejmować większą powierzchnię. Paznokieć bywa kruchy, nierówny, pogrubiały albo bardziej podatny na uszkodzenia. Czasami pojawia się nieprzyjemny zapach, ból, zaczerwienienie lub wydzielina, co może sugerować nadkażenie. Jeżeli odklejeniu towarzyszy ciemne zabarwienie, szybko postępująca zmiana albo pigment przechodzący na skórę wokół paznokcia, konieczna jest pilna ocena dermatologiczna, ponieważ nie każda ciemna zmiana pod paznokciem jest zwykłym krwiakiem.
Jedną z najczęstszych przyczyn onycholizy są mikrourazy. Mogą powstawać podczas noszenia zbyt ciasnego obuwia, intensywnego biegania, uderzenia paznokcia, zbyt agresywnego manicure, podważania płytki albo częstego kontaktu z twardymi powierzchniami. Paznokcie dłoni mogą odklejać się u osób, które często pracują w wodzie, używają detergentów, środków dezynfekcyjnych lub drażniących preparatów bez ochrony rękawiczkami. Znaczenie mają także stylizacje paznokci, szczególnie jeśli płytka jest wielokrotnie piłowana, uszkadzana, przegrzewana lampą lub zbyt mocno oczyszczana. Onycholiza może pojawić się również po infekcjach grzybiczych i bakteryjnych, w przebiegu łuszczycy paznokci, chorób tarczycy, niedoborów, reakcji polekowych albo chorób zapalnych skóry.
Onycholiza często kojarzy się z grzybicą, ale nie każda odklejająca się płytka paznokciowa oznacza zakażenie grzybicze. Grzybica może powodować pogrubienie, kruchość, żółtawe zabarwienie i odwarstwianie paznokcia, jednak podobny obraz może występować przy urazach, łuszczycy albo przewlekłym drażnieniu. Z tego powodu nie powinno się rozpoczynać leczenia przeciwgrzybiczego wyłącznie na podstawie wyglądu paznokcia. W wielu przypadkach potrzebne jest badanie mykologiczne, czyli pobranie materiału z paznokcia i sprawdzenie, czy rzeczywiście obecne są grzyby. To ważne, ponieważ leczenie grzybicy bywa długotrwałe, a stosowanie leków bez potwierdzenia przyczyny może nie przynieść efektu. Rzetelna diagnostyka pozwala dobrać terapię do realnego problemu.
Wiele osób zauważa onycholizę po manicure hybrydowym, żelowym albo akrylowym. Nie oznacza to, że każda stylizacja jest szkodliwa, ale ryzyko rośnie, gdy paznokcie są opracowywane zbyt agresywnie, płytka jest nadmiernie spiłowana, a materiał jest zdejmowany przez odrywanie zamiast prawidłowego rozpuszczania lub frezowania. Problemem może być także reakcja alergiczna na składniki preparatów, zbyt długie noszenie stylizacji, wilgoć gromadząca się pod odklejoną masą albo uraz mechaniczny długiego paznokcia. Gdy paznokieć zaczyna się odklejać, lepiej nie zakrywać zmiany kolejną warstwą lakieru. Zamaskowanie problemu może pogorszyć sytuację, ponieważ pod płytką mogą rozwijać się drobnoustroje, a lekarzowi trudniej będzie ocenić rzeczywisty wygląd paznokcia.
W kontekście odklejania paznokcia trzeba wspomnieć o czerniaku podpaznokciowym. Jest to rzadka, ale poważna choroba nowotworowa, która może początkowo przypominać inne zmiany paznokciowe. Nie każda ciemna plama pod paznokciem oznacza czerniaka, ponieważ bardzo często jest to krwiak po urazie. Niepokój powinny jednak budzić zmiany, które nie przesuwają się wraz ze wzrostem paznokcia, stopniowo się powiększają, mają nieregularny kolor, tworzą ciemny podłużny pas albo obejmują także skórę wokół paznokcia. Alarmujące jest również odkształcenie płytki, krwawienie, owrzodzenie albo odklejanie paznokcia bez jasnej przyczyny. W takich sytuacjach nie należy czekać ani leczyć zmiany domowymi metodami, tylko zgłosić się do dermatologa.
Gdy paznokieć zaczyna się odklejać, wiele osób próbuje go bardzo krótko obciąć, podważyć albo oczyścić przestrzeń pod płytką ostrym narzędziem. Takie postępowanie może pogłębić uraz i ułatwić wnikanie bakterii. Bezpieczniej jest skrócić tylko tę część paznokcia, która wyraźnie odstaje i przeszkadza, ale nie należy wchodzić głęboko pod płytkę. Ważne jest utrzymywanie paznokcia w suchości, ochrona przed kolejnymi urazami i unikanie drażniących kosmetyków. Jeśli zmiana jest rozległa, bolesna, nawracająca albo dotyczy wielu paznokci, potrzebna jest diagnostyka. Samodzielne zabiegi mogą chwilowo poprawić wygląd, ale nie usuwają przyczyny, dlatego problem często wraca lub się rozszerza.
Diagnostyka onycholizy zaczyna się od dokładnego obejrzenia paznokci dłoni i stóp. Lekarz pyta o czas trwania zmiany, urazy, rodzaj pracy, kontakt z wodą i detergentami, stosowane kosmetyki, stylizacje paznokci, choroby skóry, przyjmowane leki oraz objawy ogólne. Może być potrzebne badanie dermatoskopowe, które pozwala lepiej ocenić kolor, strukturę i granice zmiany. Przy podejrzeniu grzybicy wykonuje się badanie mykologiczne. W przypadku podejrzenia choroby zapalnej, nowotworowej lub nietypowej zmiany konieczne może być skierowanie do dermatologa specjalizującego się w chorobach paznokci, a czasem wykonanie biopsji. Badania nie powinny być traktowane jako przesada, ponieważ paznokcie mogą ujawniać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe problemy zdrowotne.
Leczenie onycholizy zależy od przyczyny. Jeśli problem wynika z urazu, najważniejsza jest ochrona paznokcia, skrócenie odstającej części, unikanie dalszego drażnienia i cierpliwe czekanie na odrost zdrowej płytki. Paznokcie rosną wolno, dlatego poprawa może wymagać kilku miesięcy. Jeżeli przyczyną jest grzybica, stosuje się leczenie przeciwgrzybicze, miejscowe lub ogólne, zależnie od rozległości zmian i wyniku badań. Przy zakażeniu bakteryjnym potrzebne może być leczenie przeciwbakteryjne. W łuszczycy paznokci stosuje się terapię dermatologiczną ukierunkowaną na stan zapalny. Jeżeli onycholiza wynika z alergii kontaktowej, konieczne jest odstawienie czynnika uczulającego. Najważniejsze jest więc nie samo przyklejenie paznokcia, bo odklejona część zwykle nie przyrośnie ponownie, lecz stworzenie warunków do prawidłowego wzrostu nowej płytki.
Do lekarza warto zgłosić się, gdy onycholiza obejmuje dużą część paznokcia, szybko się powiększa, pojawia się ból, zaczerwienienie, obrzęk, ropa, nieprzyjemny zapach albo zmiana dotyczy kilku paznokci jednocześnie. Konsultacji wymaga także każda ciemna, nieregularna lub powiększająca się zmiana pod paznokciem, szczególnie jeśli nie było urazu albo zmiana nie przesuwa się wraz ze wzrostem płytki. Pomocy medycznej powinny szukać również osoby z cukrzycą, zaburzeniami odporności i problemami z krążeniem, ponieważ u nich infekcje w obrębie paznokci mogą mieć poważniejszy przebieg. Odklejający się paznokieć nie zawsze jest groźny, ale nie powinien być lekceważony, gdy nie ma jasnej przyczyny albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy.
Profilaktyka onycholizy polega przede wszystkim na ochronie paznokci przed urazami i przewlekłym drażnieniem. Warto nosić wygodne obuwie, unikać zbyt długich paznokci narażonych na zahaczanie, używać rękawiczek podczas sprzątania i pracy z detergentami oraz robić przerwy od intensywnych stylizacji. Paznokci nie należy agresywnie podważać ani czyścić ostrymi narzędziami. Ważna jest także obserwacja zmian, bo szybka reakcja na niewielkie odwarstwienie może zapobiec pogorszeniu. Jeśli problem nawraca mimo prawidłowej pielęgnacji, warto szukać przyczyny głębiej, zamiast stale maskować zmianę lakierem. Zdrowy paznokieć potrzebuje czasu, ochrony i właściwie dobranego leczenia, a nie tylko poprawy wyglądu na kilka dni.
Nasi lekarze odpowiedzą na Twoje pytania.
E-Zwolnienie za 89,99 złUmów wizytę już dziś i szybko uzyskaj e-zwolnienie!
Sprawdź ostatnie wpisy o zdrowiu i medycynie na naszym mikro blogu
Po skończonej konsultacji otrzymasz potwierdzenie wystawienia zwolnienia lekarskiego. Wybierz naszą poradnie i ciesz się spokojem oraz satysfakcją.