Osoby, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą korzystać z wynagrodzenia lub zasiłku chorobowego za czas, w którym nie były one zdolne od wykonywania pracy. Sumę pieniędzy przysługujących w ramach wynagrodzenia chorobowego wylicza się zgodnie z zasadami, które obowiązują podczas ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Należy pamiętać, że okres zasiłku chorobowego i pobierania wynagrodzenia jest ograniczony. W poniższym artykule wyjaśniamy, jak w prawidłowy sposób wyliczyć wynagrodzenie chorobowe w roku 2025.
Za czas, w którym pracownik jest niezdolny do pracy wskutek choroby czy też odosobnienia związanego z chorobą zakaźną, trwającą łącznie do 33 dni roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika mającego więcej niż 50 lat, który jest na zwolnieniu chorobowym łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, prawo zezwala pracownikowi otrzymać 80% wynagrodzenia. Wynagrodzenie za czas zwolnienia chorobowego pokrywane jest ze środków pracodawcy, jeśli wewnątrzzakładowe przepisy prawa pracy nie uwzględniają wyższej wysokości wynagrodzenia chorobowego.
Wynagrodzenie chorobowe o wysokości 100% przysługuje za czas, gdy pracownik był niezdolny do wykonywania pracy ze względu na:
-
Chorobę, która przypadła w trakcie ciąży
-
Wypadek w drodze do pracy lub z pracy
-
poddanie się niezbędnym badaniom lekarskim dla kandydatów na dawców tkanek, komórek i narządów oraz poddaniem się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów.
Podstawą ustalania wynagrodzenia chorobowego (tak samo jak zasiłku chorobowego) jest średnie miesięczne wynagrodzenie wypłacone w ciągu 12 miesięcy kalendarzowych, które poprzedzają miesiąc, w którym wystąpiła niezdolność do pracy. W skład podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego wchodzą zazwyczaj wszystkie składniki, które służą jako podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, a przede wszystkim:
-
Wynagrodzenie pracowników składa się z różnych elementów, takich jak: płaca zasadnicza, premie i nagrody uzależnione od indywidualnych osiągnięć, dodatki funkcyjne oraz stażowe. Należy również uwzględnić wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i nocne, a także wynagrodzenie urlopowe.
-
Przy obliczaniu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego, należy odjąć składniki, które nie są uzależnione od oceny pracownika i są wypłacane mimo niezdolności do pracy. Wśród tych składników znajdują się między innymi: nagrody za ukończenie przez pracownika szkoły lub studiów, koszty wynajmu mieszkania pokrywane przez pracodawcę, bony lub gotówka przyznawane wszystkim pracownikom lub określonym grupom z okazji świąt lub innych wydarzeń, a także nagrody z okazji ślubu pracownika lub narodzin dziecka.
-
Podstawy wynagrodzenia chorobowego nie obejmują składników, które są niezależne od indywidualnego wkładu pracy, a które są uzależnione od wyników pracy zespołu pracowników. Takie składniki są wypłacane mimo niezdolności pracownika do pracy. Warto zaznaczyć, że do podstawy wynagrodzenia chorobowego nie wlicza się elementów, których wypłaty zaprzestano i do których pracownik nie ma prawa w chwili wypłaty świadczenia chorobowego. Jeśli w okresie, na podstawie którego oblicza się wynagrodzenie, lub w miesiącu, w którym pracownik zachorował, nastąpiła zmiana wymiaru jego czasu pracy, podstawę wynagrodzenia chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy.
-
Składniki wynagrodzenia, które przysługują za okresy miesięczne, wliczane są do podstawy wymiaru na podstawie kwoty wypłaconej pracownikowi w danym miesiącu. W przypadku składników, które dotyczą okresów kwartalnych oraz rocznych, do podstawy wynagrodzenia chorobowego wlicza się kwotę równą 1/12 premii wypłaconej za cztery ostatnie kwartały. Natomiast w przypadku premii rocznej, uwzględnia się 1/12 wartości premii wypłaconej za poprzedni rok. Przy ustalaniu podstawy świadczenia chorobowego brane jest pod uwagę wynagrodzenie, które pracownik otrzymał w konkretnych miesiącach poprzedzających niezdolność do pracy, niezależnie od daty wypłaty.
Od wynagrodzenia, które stanowi podstawę do obliczenia składek na ubezpieczenia chorobowe, należy odjąć składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe potrącone przez pracodawcę. Innymi słowy, z kwoty wynagrodzenia brutto trzeba odjąć łączną sumę tych składek, która wynosi 13,71%.
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca ustala się, dzieląc płacę zasadniczą przez 30, niezależnie od liczby dni w danym miesiącu. Następnie otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę kalendarzowych dni zwolnienia lekarskiego. Po obliczeniu tej wartości odejmuje się ją od płacy zasadniczej. W ten sposób uzyskujemy wynagrodzenie pracownika za część miesiąca, którą przepracował.
Dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin pracy, którzy otrzymują minimalną pensję, wynagrodzenie chorobowe wynosi obecnie 134,21 zł. Z kolei osoby pracujące w niepełnym wymiarze czasu pracy otrzymują świadczenia w niższej, proporcjonalnej wysokości, które są dodatkowo pomniejszone o składki ZUS.
Wysokość zasiłku jest uzależniona od kilku czynników:
-
Rodzaj zatrudnienia (pełen etat lub część etatu)
-
wysokość wynagrodzenia brutto
-
częstotliwość wypłaty świadczeń (przez pracodawcę lub ZUS)
Choć podwyżki wynagrodzeń chorobowych mogą wydawać się nieznaczne, ich wpływ na osoby korzystające z L4 w dłuższej perspektywie jest naprawdę znaczący.
Aby obliczyć wysokość świadczenia L4, należy najpierw odjąć składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz chorobowe, co w praktyce oznacza, że od podstawy wynagrodzenia chorobowego odejmujemy 13,71%.
Wynagrodzenie za jeden dzień niezdolności do pracy oblicza się, dzieląc pomniejszoną podstawę wymiaru świadczenia chorobowego (czyli podstawę po odliczeniu składek) przez 30. Następnie uzyskany wynik należy pomnożyć przez procent wynagrodzenia, który przysługuje za czas zwolnienia lekarskiego. W ten sposób otrzymujemy stawkę za jeden dzień chorobowego. Ostatecznie, wartość tę mnożymy przez liczbę dni, w których nie jesteśmy zdolni do pracy.
Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy przebywający na zwolnieniu lekarskim mają prawo do wynagrodzenia za każdy dzień niezdolności do pracy, w tym również za weekendy i dni świąteczne. Wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca przez 33 dni, a dla pracowników powyżej 50. roku życia – przez 14 dni. Jego wysokość uzależniona jest od przyczyny niezdolności do pracy. W przypadku choroby lub kwarantanny wynosi ono 80% podstawy wymiaru pensji, natomiast w sytuacjach takich jak ciąża, wypadek w drodze do lub z pracy, czy też konieczność przejścia specjalistycznych badań lekarskich związanych z dawstwem komórek lub narządów, pracownikowi przysługuje 100% wynagrodzenia.